Duela 250 urte, jesuitak kanporatu ondoren, Euskalerriaren Adiskideen Elkarteak Errege Mintegia sortu zuen, 1776an. Prestigio zientifiko eta hezitzaile handiko zentro bihurtu zen, non, 1783an, wolframa aurkitu zuten. 1851n, Seminario Cientifico-Industrial bihurtu zen, orduan Bartzelonan, Madrilen eta Sevillan bakarrik existitzen zena.
Aldi berean, mugarri ilunago baten 150 urte betetzen dira: foruen abolizioa, 1876an. Nahiz eta abolizio ofiziala urte hartan gertatu, prozesua Bergarako Komenioarekin hasi zen, Lehen Karlistaldiaren amaieran. Abolizio Legea sinatu zuen presidentea Canovas del Castillo izan zen, Angiolillo anarkistak eraila; azken hau Bergarako espetxe zaharrean epaitu eta exekutatu zuten.
Foru-bidegabekeria haren mendeurrenari erantzunez, duela 50 urte, 1976ko Alkateen Mugimendua lehertu zen. Jose Luis Elkoro buru zutela, ehun mila pertsonak eta 70 udalerrik euskal eskubide historikoak aldarrikatu zituzten, eta ikurrinaren legeztatzeari eta Autonomia Estatutuari bidea ireki zieten.
1976. urte zirraragarri hartan, Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitateak (UNED) ateak ireki zituen, eta Euskal Herriko Unibertsitatearen sorkuntzari berari hainbat urtez aurrea hartu zion. Haren ikasturte hasierak, 1976ko azaroan, Mintegiaren berrehungarren urteurrena ohoratu zuen, zehazki.
Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Bergarako Udalak izaera politikoko efemerideetan soil-soilik zentratutako ekitaldi instituzional bat antolatu zuten joan den uztailerako: foruetan eta Alkateen Mugimenduan.
Ikusten denez, ez da egon gure ondare ilustratu, zientifiko eta kulturala ospatzeko inolako interesik. Hala ere, oraindik ez da amaitu 2026a. Agian, egongo da efemeride guztiak barne hartzeko moduren bat.