Ingelesari gutxieneko maila altua eskatzea guztiz normalizatuta dago, etorkizunerako giltza delakoan; euskararekin, ordea, exijentzia bera gehiegizkotzat jotzen da, Euskal Herrian bizi, ikasi edota lan egin arren.
Zero baten aurrean, berehala eraikitzen da injustiziaren narrazioa, errua sistemaren edo azterketaren gain utzita. Joera horrek dakarren ondorioa garbia da: autokritikarako espazioa ia erabat desagertzen da. Gutxitan agertzen da norberaren gaitasun linguistikoa zintzotasunez aztertzeko prestutasuna. Protestan eskubideak aldarrikatzen dira –zilegi den bezala–, baina ia ez da betebeharrez hitz egiten: komunitate baten hizkuntza ondo ulertu eta erabiltzea ez al da gutxieneko konpromisoa? Ageri da euskara sarri tresna huts gisa ulertzen dela, eta, horrela ulertuta, porrota ez da ezustekoa, ondorio logikoa baizik.