Ezagutu ez zuen aitonaren aipamena irakurri ondoren, konturatu zen milaka juduren erailketan hartu zuela parte. Zur eta lur, ondorioztatu zuen bere etxean horretaz ez zutela inoiz hitz egin, isilik mantendu zirela aitonaren izaera eta bizipenak, eta bere bidetik ikertzeari ekin zion. Beste testuinguru batean, hain urrutira joan gabe, denok saiatzen gara deserosoa den iragana ezkutatzen; esate baterako, azken hamarkadetan herrian izandako gertaera politikoez dihardugunean, tartean herritarren kontrako mehatxu eta erailketak izan direnean.
Baina, sarri esan edo pentsatu dugun bezala, zertarako azalera ekarri hain iraganeko kontu horiek? Zertarako astindu behar dugu geure burua? Zertarako erakutsi denen aurrean gure lotsak orain, urte dezente pasatu direnean? Zergatik ez dena ahaztu eta jendea bakean laga? Erantzuna argia da, nire ustez: belaunaldi berriek iragana ezagutzeko, adiskidetzako, barkamena eskatzeko, ez errepikatzeko.