Euskalduna eta euskal selekzioarekin

Eta hasteko, ziurrenik bion artean partekatzen dugun ideia bat azpimarratu nahi dut: erabat zilegi eta errespetagarria iruditzen zait euskal herritar askok Espainiako selekzioa animatzea. Pozten naiz haren kirol-lorpenez, erakusten duen joko-mailaz eta Euskadin jaiotako jokalariek arrakasta horietan egiten duten ekarpenaz.

 

Hori ez da inoiz izan eztabaidaren muina. Arazoa da egoera hori hautu askearen ondorio balitz bezala aurkeztu nahi izatea. Izan ere, ez da horrela.

 

Gaur egun, Munduko Txapelketa, Eurokopa edo nazioarteko edozein partida ofizial jokatu nahi duen futbolari euskaldun batek aukera bakarra dauka: Espainiako selekzioarekin aritzea. Ez dago besterik. Eta ez kirolak hala agintzen duelako, baizik eta egungo antolaketa politiko eta federatiboak hori ezartzen duelako.

 

Beraz, ez gara hautatzeko askatasunaz ari; askatasun horren gabeziaz baizik.

 

Zenbaitek dio, gaur egun, normaltasunez bizi dela euskal herritar askok Espainiako selekzioaren alde egitea. Baina normaltasun hori benetakoa izango da euskal selekzioarekin identifikatzen garenok ere baldintza berean aritzeko aukera dugunean. Izan ere, gaur-gaurkoz, berdintasun hori ez da existitzen.

 

Gainera, ezinezkoa dela dioen argudioak ez du oinarri sendorik, beste herrialde askotan gertatzen ari dena ikusita. Sarriegitan entzun behar dugun argudioa da ez garela benetako herrialdea. Baina, Erresuma Batua hor dago kontrakoa erakusteko. Ingalaterrak, Eskoziak, Galesek eta Ipar Irlandak hamarkadak daramatzate nazioarteko txapelketetan normaltasun osoz parte hartzen. Inork ez du uste horrek futbol britainiarra edo haien elkarbizitza demokratikoa ahultzen duenik. Aitzitik, FIFAk eta UEFAk aspaldidanik onartutako errealitatea da. Kirol-aniztasuna existitzen da, eta ondo funtzionatzen du.

Azken hamarkadetako futbolaren bilakaerak ere gauza bera erakusten du. Eslovakia, Txekia, Eslovenia, Kroazia, Bosnia eta Herzegovina, Montenegro, Ipar Mazedonia edo Kosovo ez ziren duela urte gutxi nazioarteko txapelketetan aritzen. Gaur, ordea, normaltasun osoz lehiatzen dira Europako futbolaren parte gisa. Beraz, nazioarteko kirol-mapak ez dira aldaezinak. Borondate politikoa eta demokratikoa dagoenean, aldatzen dira.

 

Horregatik uste dut eztabaida zintzotasunez planteatu behar dela. Inork ez dio debekatu nahi bere burua espainiartzat sentitzen duenari Espainiako selekzioarekin aritzea edo hura animatzea. Kontrakoa: erabaki horrek errespetu osoa merezi du. Baina guk ere errespetu bera eskatzen dugu euskal selekzioarekin identifikatzen garenontzat.

 

Ez dugu inoren selekzioa desagerrarazi nahi. Aukeratzeko eskubidea baino ez dugu aldarrikatzen. Izan ere, gaur egun ez dago "Espainiarekin ala euskal selekzioarekin" aukerarik. Aukera bakarra dago, alegia, "Vasca y con la Española".

 

Eta egoera hori aldatu arte, hautatzeko askatasunaz hitz egitea ez da errealitatea deskribatzea zinismoa baizik. Agian etorriko da eguna futbolari euskaldun batek askatasunez erabaki ahal izango duena Euskadi edo Espainia ordezkatu nahi duen, gaur egun eskoziar batek Eskozia, galestar batek Gales edo ingeles batek Ingalaterra aukeratzen duen bezala. Egun horretan esan ahal izango dugu benetan sentsibilitate nazional guztiak duintasun berez tratatzen direla.

 

Bitartean, ez ditzagun nahasi errespetua eta adostasuna, ezta normaltasuna eta eskubide-berdintasuna ere. Izan ere, euskalduna izanik Espainiako selekzioa normaltasunez animatzeak merezi duen errespetuak ere antzekoa ekarri beharko luke: errespetatzea, normaltasunez, euskaldunak eta euskal selekzioaren aldekoak ere izatea; alegia, "Vascas y con la Vasca".

 

----------