Che-rekin, asmarekin batera, nire DNAn grabatutako gogoetak partekatzen ditut: "Izan zaitezte gai munduko edozein lekutan edonoren aurka egindako edozein bidegabekeria barren-barrenean sentitzeko. Iraultzailearen ezaugarririk politena da". Zintzotasunarekin eta duintasunarekin batera bizi dadin saiatuz.
Ez genuke mundua ulertuko subiranotasunaren eta duintasunaren erreferente eta faroa den Kuba iraultzailerik gabe, herri zapalduen paradigma. Karibeko irlarekin lotura anaikorra dugunok etengabeko erakarpen baten mende gaude, sedukzio bat, sorginkeria bat bezala.
Oriango asaldura unea, sumindura eta amorrua, historia errepasatzea, gogoeta –pertsonala eta kolektiboa– egitea, jardutea. Bi herri mota daude –giza istorioak dituztenak–: gobernu konkistatzaileak eta herri askatzaileak.
Jaun-andreok! Planetako biztanleak, laukiaren alde batean, belusezko prakak urrezko erribeteekin eta afrikar odolezko diamanteekin, sistema gaizto eta kriminal baten eliteak irudikatuz.
Bertako herrien suntsitzaileak, mendebalde urruneko cuatrero legerik gabeak, landaketak dituzten esklabistak, bonba atomikoen jaurtitzaileak, herrien inbaditzaile kriminalak, espekulatzaileak, mafiosoak, arma-merkatariak, gerra-egileak, datu eta borondate herrikoien kontrolatzaileak, kontakizunaren manipulatzaileak, hondakinen gaineko resorten eraikitzaileak eta milaka gorpu palestinar, inperialistak bereizketarik gabe, Obamaren irribarrearen edo Trumpen klase gehiegikeriaren artean. Haren proiektu inperialek ez dute mugarik.
Eta ring-aren beste muturrean... ortzadar-indigena prakekin eta nekazaritza kooperatibako kalamu hariz ehundutako guayaberarekin, herri duinak ordezkatuz:
Espainiako koroarekiko matxinadak, esklaboen askatzaileak, Batista-Yankee diktaduraren aurkako gerrillariak, lur-banatzaileak, alfabetatzaileak, osasun-borrokalari herrikoiak, Afrikako, Latinoamerikako mediku internazionalistak, etika, printzipioak eta egia beti aurretik zituztela.
Kuba izan da duela hamarkada batzuetatik hona Inperioaren oinetakoen harria. Kubako iraultzak mertzenarioen inbasioak, ganaduaren eta laboreen aurkako izurrite bakteriologikoak, atentatuak lantegietan, hoteletan, zinemetan, Fidelen aurkako 634 erailketa-saiakera, blokeoa 65 urtez, eta abar jasan ditu. Horiek guztiek herri baten erresistentzia eta determinazioa amaitu nahi izan dute, baina ez dute lortu.
Kubako herriaren eta gobernuaren lorpenen zerrenda ezin konta ahala da, iraultza urtarrilaren 1ean garaile atera zenetik. Berehalako alfabetatze-kanpainari gehitu behar zaio herritarrei giza eskubideen ardatz nagusiak bermatzea –osasuna, hezkuntza, etxebizitza– eta blokeoa izan arren, herrialde horrek hainbat hamarkadatan garapen sozial, hezitzaile, sanitario eta kulturaleko indize hobeak izan zituen herrialde garatu askotakoak baino; adibidez, haurren heriotza-tasa. Baina munduari egin zaion ekarpenik handiena, zalantzarik gabe, herri gisa duen duintasuna izan da, haren subiranotasuna iparraldeko kolosoaren aurrean defendatuz.
Aipamen berezia munduko beste toki batzuetan izandako elkartasun internazionalistari, non printzipio eta irakasgai iraultzaileen noblezia presente egon zen –Hegoafrika, Latinoamerika, Palestina, Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa, eta abar–.
Kubari eraso egiten zaio ordezkatzen duenagatik eta erakutsi duelako herrialdeen arteko harremana elkartasunean eta elkarrekiko laguntzan oinarritu daitekeela, eta ez irabazian. Horren erakusgarri da Latinoamerikako Medikuntza Eskola (ELAM), 80 herrialde baino gehiagotako milaka mediku graduatu baitira, tartean dozenaka ikasle palestinar eta saharar, besteak beste; 2004an hasitako Mirari Operazioa, Latinoamerikako eta Afrikako milaka pertsonari ikusmena itzuli ziena. 2010ean Haiti astindu zuen lurrikararen ondoren, mila mediku eta erizain baino gehiago joan ziren herrialde hartara, kaltetutako herritarrak artatzera. Ebolaren aurkako borrokan lagundu zuen Mendebaldeko Afrikan 2014an. COVID-19aren pandemian, 2020an, Kubak brigada medikoak bidali zituen 40 herrialde baino gehiagotara. 1963tik 600.000 mediku kubatarrek baino gehiagok 165 herrialdetan eskaini dituzte beren zerbitzuak.
Nik bai, ahal dut programa, Bolivian, Venezuelan, Nikaraguan eta Afrikako hainbat naziotan ezarritako alfabetatze-metodo kubatarra, herrialde haiei analfabetismotik aske deklaratzeko aukera eman ziena.
Planeta-mailan oso aitortuta dauden ereduzko lorpenak.
Elkartasun balio horiek eta Kubako herriak subirano eta independente izateko duen eskubidea dira Inperioak garaitu nahi dituenak. Kubak ez du petrolio-aberastasunik edo lur arrarorik, baina aktibo moral bat da, eta, beraz, inperioak gorrotatu egiten du, eta munduko herriek behar dute. Kubak arriskutsua izaten jarraitzen du duintasuna esportatzen.
Duela 65 urte, Fulgencio Batistaren diktadurak, AEBetako mafien aitaordearekin, Kuba AEBetako prostibulo bihurtu zuen kasino, droga, prostituzio eta abarrekin. Ameriketako Estatu Batuek eta munduko prentsak ez zuten inoiz zalantzan jarri Batistaren diktadura, eta are gutxiago blokeorik jasan.
Blokeotik gogor biziraun zuen ia 70 urteren ondoren, inperioak aurreko etapara itzultzeko zuen asmoa eraso basati eta gupidagabean islatzen da. Erabateko blokeoa, bere oldarkortasunean aurrekaririk ez duena, herri ausarta eta bere proiektua suntsitzea helburu duena. Erregaia eta intsumoak kentzeak muga larriak jartzen dizkio uharteari ospitale eta lantegietan, eta abar. Legez kanpoko neurriak, neurri kriminalak eta gupidagabeak, gosea, itzalaldiak... muturreko sufrimendua eragiten dutenak.
Kuba prest egon da elkarrizketa, kooperazioa eta lankidetza ezartzeko, errespetuz, berdinen artean. Enbaxadak berriz irekitzetik hasi eta migrazio, narkotrafiko, itsas segurtasun eta nazioarteko bake-prozesuetaraino. Baina Washingtonek ez du hitz egin nahi. Segurtasun Nazionaleko Estrategia dokumentuak azpimarratzen duen bezala, Kuba lehentasunezko helburua da, eta segurtasun nazionalerako eta AEBetako atzerri-politikarako "ezohiko eta izugarrizko mehatxua" egitea leporatzen diote.
Segurtasun globalerako eta gizateriaren etorkizunerako mehatxua ez dator Kuba bezalako herri duin eta internazionalistetatik. Mehatxua demokraziaren eta zuzenbidearen ipuina sinesten duten elite oligarkikoen menpeko herritarrengandik dator, erabakitzeko benetako herri-botererik gabe.
Zertarako balio du urtero NBEko Batzar Nagusiak blokeoa gaitzesteko ebazpen bat bozkatzeak? Urtero emaitza antzekoa da: 187 herrialde alde, 2 aurka. AEB eta Israel, jakina. Praktikan ez du ezer esan nahi, presio eta interes yankee-sionistak direla eta.
Kubak, keinu humanitarioak baino gehiago, salaketa politikoa eta mobilizazioa behar ditu bidegabekeria kriminal berri honen aurrean. Lekaide-erregimenen eta herritartasun otzanaren aldaketa sakona eta erradikala. Anaiarteko besarkada bat, mehatxuei aurre eginez laguntza eskaintzen jarraitzen duten herrietako gobernuei.
Elkartasun internazionalista beharrezkoa da, ez bakarrik Kubak munduari eskaini dion elkartasun guztia emateko eta eskertzeko, baita Kubaren aurkako eraso horietan gizateriaren aurkako krimena aitortzen duen pertsona ororen betebehar moralagatik ere. Paradoxa makabroa da: gaur egun, Kubak gaitasun mediko eta bioteknologiko aparta du, eta gaur egun bere pazienteak hiltzen ikusten ditu sendagairik ez duelako, uhartetik kanpo erreaktiborik ez dagoelako.
Ringean borrokatzera itzuliz, badakigu borroka desorekatua eta bidegabea dela, baina galdera ez da noren alde egingo dugun, baizik eta noren ondoan borrokatuko garen. Ezin zaio gehiago eskatu kubatar herriari, presio kriminal baten pean dilema bati aurre egin behar baitio: kolonia edo subiranotasuna. Hala ere, Kubak oraindik asko du irakasteko, eta konfiantza handia dut bere erresilentzia, kemena eta borondatean, iraultza ez baita gobernu bat, herri bat baizik.
Horizontean, beste Gaza bat ikusten da, beste kontrol-laborategi bat espoliazioaren bidez, gogoraraziz gaur Karibean gertatzen dena bihar errepikatu daitekeela botereak gosea diplomazia baino mezulari hobea dela erabakitzen duen lekuan. Eta ez gaude inor baztertuta.
Sionismoa finantzatzen dutenak uhartearen blokeo kriminala egiten duena eta bere esbirroak dira. Faxismoa ohiko bihurtu nahi dutenak, eta, horregatik, antifaxismoan hezi eta jardun behar dugu. Ezin dugu onartu Kubaren aurkako erasoa normalizatzea, Palestinako ekintza genozidekin egin nahi izan duten bezala. Ezarri nahi duten munduak, daukagun mundu bakarrak, ez du etorkizunik, herrien gorpuen gainean eraikita egongo bailitzateke. Gizateriak Kuba aurrera ateratzea behar du. Hautsi dezagun blokeoa, diskurtso faxista desmuntatuz hedabide eta sare sozial konplizeen bidez. Kubak ez du amore ematen, guk ere ez; erakuts dezagun Kuba ez dagoela bakarrik.
----------
Juanjo Peciña
Internazionalista eta sagardogilea
Aramaio