Historia pixka bat egin dezagun: 70eko hamarkadaren hasieran, pabiloi haiek industria-erabilerarako eremu batean eraiki ziren, udalerrian sakabanatuta zeuden tokiko tailerretarako egitura egokiak zituzten instalazio modernoetan zentralizatzeko helburuarekin. Tokiko enpresari txiki batzuek erosi zituzten, eskualdeari hainbat jardueraren bidez zerbitzu emateko.
Urteak igaro ahala, eta Hiri Antolamenduko Planen bidez, bere garaian industria-erabilerakoak ziren eremuak gune urbanizagarri birsailkatu ziren, udalerriaren hedapenari erantzuteko asmoz. Herriaren behar berriei erantzuteko prozesu logikoa.
Horrela, 2003an, zona hura urbanizatzeko lehen proiektua onartu zen; hala, Landu (AMENABAR) enpresa sustatzailea jabeekin negoziatzen hasi zen, jarduera beste industria-eremu batera lekualdatzeko edo ekonomikoki konpentsatzeko.
Negoziazioaren oinarria profesional baten txosten bat zen, kaltedunen ondasunen balioa eta lekualdaketen kostuak zehazteko. Txosten xehatua zen, jardueraren araberakoa, eta, nik dakidanez, akordiorako abiapuntu ona zen. Horrela, sustatzaileak lursail batzuk erosi zituen, guztiak lortu zituen arte. Pertsona batzuek –gu barne–, eta lokalean jarduera propiorik ez genuenez, urbanizazio berrian garajeekin edo lokalekin trukatzea eskatu genuen. Sustatzailearen erantzuna izan zen horrek akordioa erraztuko zuela, baina "aurrerago" zehaztuko zigutela, lehentasuna jardueradun lokalentzako kokapen berriak aurkitzea baitzen.
"Aurrerago" hori ezerezean geratu zen; izan ere, enpresa sustatzaileak proiektua garatzeko lizentziari uko egitea eskatu zuen, eta Udalak "aldi baterako etetea" onartu zuen, kontrako alegazioei jaramonik egin gabe.
Instalazioak hiri-antolamendutik kanpo geratu ziren, eta, beraz, ez zuten jarduera berririk hasteko aukerarik izan. Lokalean bertan geratu ziren enpresek pixkanaka-pixkanaka jarduera eten dute, mantentze-lanik gabeko eraikin batean zeuden eta; itoginak, zaborra eta okupazio-saiakerak barne.
Irakurleak ulertuko duenez, zaila da baldintza horietan merkataritza-jarduera bati eustea. Hori bai, Udalak urtero kobratzen dio Hiri Kontribuzioaren Zerga jabe bakoitzari.
2022ra iritsi ginen, eta Udalak zona hartarako beste hirigintza-plan bat idatzi zuen Inmogrup enpresa sustatzailearekin (AMENABAR), plana garatzeko.
Enpresa sustatzaile hori ahoz jarri zen harremanetan jabeekin, eta adierazi zien erosketa-prozesua 2003an egindako kalkuluaren erdia baino gutxiagoko oinarri ekonomikoan hasi nahi zuela, inolako arrazoibiderik eman gabe. Eskaintza hori, jakina, baztertu egin dugu, eta proposamen arrazoitu batekin erantzun diogu, idatziz.
Arrasateko Udalak badaki zein den egoera, jabe batzuek pertsonalki eman diogulako horren berri, eta erantzun digu "partikularren arteko gaia" dela, proiektuak onartzea eta lizentziak eta proiektuak etetea haren ardura ez balira bezala. Hortaz, herritarrekiko erabateko enpatiarik eza eta kanpoko sustatzailearen eta Udaleko Hirigintza Zerbitzuen arteko interesen lerrokatze perfektua erakutsi du.
Hori da egoera gaur egun; instantzia judizialetara jotzera behartuta gaude, gaur arte izan ez dugun babes baten bila.
----------
Jose Ignacio Uriarte Aranburu
Arrasate