Kasurik ez, festak dira eta taloak daude.
Nikaraguarra naiz, eta hiru herentzia bizi dira nire barnean: Europakoa, Afrikakoa eta Nahuatlekoa. Izan ere, Nahuatlekoa indartsua da eta pixkanaka nire kosmobisioaz jabetzen ari da. Mesoamerikan artoa eta kakaoa hazi sakratuak eta botere-iturri handiak dira, bizitza dira, eta handik sortu ginen. Herri batzuentzat artoa pertsona bat da, gizona eta emakumea aldi berean, eta ehunka errezetaren oinarria. Nostalgia eta iragana da, erresistentzia eta oraina, itxaropena eta etorkizuna.
Artaburua jaiotzen denean, lehenengo bi asteetan txilote deitzen da –oso goxoak zopan jateko–. Jaiotza, itxaropena eta iraultza irudikatzen ditu: Txilotetxo samur distiratsu bat eguzkipean bezala jaio zen Fronte Sandinista, askapen-artaburu eta askapen-ziria. Nire txilotetxo-ak nire semea dira; borrokan elkarrekin ibilitako kideak; kalean eta itsasontzietan beren bizitza arriskuan jartzen duten kideak Palestinaren eta munduaren alde egiteko; erostea ahazten zaidanean esnea eta arrautzak uzten dizkidaten bizilagunak; jendearen irribarrea; kakaoa oparitu zidan ezezaguna; nire semearen aitona-amonak; nire Moncada familia; nire txartela ez zebilenean geroago ordaintzen utzi zidan marokoarra; eta nire birramona, kulunkaulki batean eserita, artoa eta kakaoa agertzen diren antzinako kondaira sinkretikoak kontatzen dizkigun bitartean.
Hau guztia jaiak datozelako kontatzen dizut, eta jakin ezazu talo bat jaten duzunean, Euskadira euskaldunak goseteetatik eta gerraostetik salbatzera etorri zen artoa jateaz gain, historia, kultura, magia, antzinakotasuna, itxaropena eta iraultza ere jaten ari zarela. Unibertso osoa arto-ale batean sartzen da.