Payak azaleratu gura duen kezka bertsoak itzul daitezkeenaren gainekoa da. "Bertsolaritza euskaldunok baino ezin goza dezakegun adierazpide moderno tradizionala da; eta hizkun- tzaren mugak mezurik gabeko kantu bihurtzen du bat-bateko bertsoa entzule erdaldunen belarrietan".
Adibideak emango dituzte
Lehenik eta behin, Payak bertsolaritzaren eta itzulpenaren gaineko hainbat azalpen emango ditu. Horren ostean, Egaña eta Enbeita bertsotan arituko dira, eta Payak bertso horien itzulpenak egingo ditu.
Payaren ustetan, ezinezkoa da bertsoak ondo itzultzea. Bere esanetan, itzulpenak egiterakoan, hiru bide har daitezke: parafrasia, jatorrizkoaren bertsio librea; lexikoa, hitz eta hitz-kateen oinarrizko esanahia; eta literala, zorroztasun handienarekin jatorrizkoaren esanahi kontestuala eskaintzen duen itzulpena. Azken hori da itzulpen benetakoa. Baina, hala ere, Payaren esanetan, ezin da itzulpen osorik egin. Horretan, hainbat elementuk eragiten dute: hitz batzuk itzultzeko ezintasuna, kultura erreferentzia desberdinak, eta beste faktore batzuk.