Erakusketa Oñatin eta hitzaldiak Bergaran, 'Zientziaren alegoriak Debagoienean' zikloaren barruan

Oihana Elorza Gorostiza 2026ko otsailaren 26a

Gipuzkoako Probintziako Artxibo Historikoa, Oñatin.

Zientziaren alegoriak Debagoienean izeneko zikoaren barruan, artxiboko liburu eta dokumentuen erakusketa bat zabalduko dute Oñatin, Gipuzkoan lehen Errenazimentuan hainbat pertsonek utzitako arrasto intelektuala ikusarazteko, Rodrigo Mercado Zuazola tartean. Bergarako UNEDen, hitzaldiak egongo dira. 

Herkules Oñatin, Sancti Sipiruts Unibertsitateko liburutegi eta artxiboko liburu eta dokumentuen erakusketa txiki bat da. Bertan, Gipuzkoan lehen Errenazimentuan pertsona batzuk utzitako arrasto intelektuala ikusarazi nahi da, pentsamenduaren iraultzaren parte izan ziren pertsonak, hain zuzen ere. Pertsona horien artean Rodrigo Mercado de Zuazola nabarmentzen da, unibertsitatearen sortzailea. UNEDek Bergaran antolatzen duen hitzaldi zikloari batuko zaio erakusketa hau. 

Gipuzkoako Probintziako Artxibo Historikoan lana egiten duen Ramon Martin Sukiak azaldu duen  moduan, estereotipo bat apurtzera dator erakusketa hau. "Bada estereotipo bat ezinezkotzat jotzen duena duela bost mende Gipuzkoa lurralde bat izatea non interes intelektuala zuten eta pentsamendu europarraren abangoardiekin harremanetan zeuden pertsonak bizi ziren. Bada, erakusketa hau estereotipo hori desmuntatzen saiatzen da. Oñati iraupen luzeko ikerketa zientifikoaren eta humanistikoaren ardatza izan zen Errenazimentuan. XVI. mendeko Salamanca edo Alcalá bezalako unibertsitate-zentroekiko itxuraz marjinala izan arren, Oñati Gipuzkoako humanismoaren sorlekua izan zen".

Zientziaren alegoriak

Martinen esanetan, filosofia zaharretik dator Herculesen alegoria. "Paul Feyerabend zientziaren filosofoak baieztatzen zuen horrelako irudikapenei esker zientzia modernoak abiapuntu bat izan zuela bere teoria zientifikoak eztabaidatu eta formulatzeko. Ekitaldi honetarako, fisika, logika eta historia naturaleko obrak aurkitu dira (XVI-XVIII. mendeak), baita behaketa astronomikoko tresnen erabilera ere. Gordailu horrek Zuazolako Merkatuak Oñatiko Unibertsitateari (1548) eman zizkion liburutegiaren eta ondasunen zati bat egiten zuen".

Erakusketa martxoaren 5etik 18ra egongo da zabalik Oñatin dagoen Gipuzkoako Probintziako Artxibo Historikoan, astelehenetik egubakoitzera 09:00etatik 14:30era; martitzenetan, 17:30ak arte.

Hitzaldiak Bergaran

Herkulesen zientzia alegoriari lotutako erakusketa honekin batera, hitzaldiak egongo dira Bergarako UNEDen martxoaren 4an eta 5ean. Martinek aurreratu duen moduan, "hitzaldi zikloan Rosa Ayerbe Euskal Herriko Unibertsitateko Erakundeen Historiako irakasleak parte hartuko du, Euskal Herriko Erdi Aroko Dokumentu Iturriak bildumaren zuzendaria. Jose Antonio Azpiazu Mondragon Unibertsitateko irakaslea izan da, eta Gipuzkoako merkatariei eta XVI. mendeko euskal gizarteari buruzko hainbat ikerketa egin ditu. José Ramon Carriazo UNEDeko irakaslea, Errenazimentuko testu-corpusean eta Urrezko Mendean espezializatua. Daniel Di Liscia, Municheko Unibertsitateko ikertzailea, non zientzia premodernoaren historiari buruzko proiektuak garatu dituen. Francisco Diaz Marcilla, Almeriako Unibertsitateko irakaslea, iberiar penintsulako historia intelektualari eskainia, Erdi Aroko liburutegien katalogoen eta bere lanen zirkulazioaren azterketatik abiatuta".

 

 

ALBISTEAK ESKUKO TELEFONOAN

Debagoieneko albiste nabarmenenak eta azken ordukoak Whatsapp edo Telegram bidez jaso gura dituzu? Harpidetu zaitez doan!

WHATSAPP: Bidali ALTA 688 69 00 07 telefono zenbakira –Whatsapp bidez–.

TELEGRAM: Batu zaitez @GoienaAlbisteak kanalera.

ASTEBURUETAKO BULETINA

Zure posta elektronikoan asteburuko albiste nabarmenekin osatutako mezua jasoko duzu. Harpidetu zaitez debalde hemen.


Harpidetza aukera guztiak