Aitor Eraña: "Maratoiak muturrera eramaten zaitu, hor dago distantzia horren benetako xarma"

Herrian lagun askok egin dute maratoia.

Hori erakusten du eskuartean daukadan zerrendak. Garai batean atletismoak indarra zeukan herrian, baina gaur egun ez dago, esaterako, Arrasaten duten moduko kluba. Eta kontrara, Arrasaten baino jende gehiagok egin du Bergaran maratoia. Nik uste dut motiboetako bat izan dela Bergaran dugun trenbide zaharreko bidea, leku oso egokia izan dugu korrika egiteko.

Zer dela eta hasi zinen zerrenda egiten?

Halako kontuak gustatzen zaizkit eta Bergaran lagun asko ezagutzen ditut atletismoaren bueltan ibili direnak. Han eta hemen galdezka ibilita osatu dut zerrenda, ahoz ahoko lana da, eta Gipuzkoako federaziora ere joan nintzen informazio bila. Aspaldi hasi nintzen kontu honekin, baina, gazteak ez ditut horrenbeste ezagutzen, eta... Zerrenda osatzea falta da.

Zuk zeuk zenbat maratoi egin dituzu?

Guztira 30 maratoi egin ditut, 70 urterekin egin nuen azkena baina berandu hasi nintzen, 40 urterekin egin nuen lehenengoa, Donostian. Baina iaz belaunak nahikoa dela esan zidan. Oraindik mila kilometro egiten ditut urtean korrika, baina ez ditut egiten lehengo 3.000 kilometroak. Maratoiak alboratu egin ditut dagoeneko.

Zer du, bada, distantzia horrek?

Zure muga non dagoen erakusten dizu, atleta moduan muturrera eramaten zaitu. Ondo entrenatu beharreko proba bat da, eta harrapatu egiten zaitu. Hori bai, sufritzeko gertu egon behar duzu. 30. kilometrora arte, ondo entrenatu bazara, txukun samar joan zaitezke, baina hor badago momentu bat beherakada handia izaten dena, txakalaldi moduko bat, muro edo horma esaten diotena. Une hori gainditu egin behar da, kosta ala kosta.

Bixente Pagaldai, 1985ean, Kontxa parean korrika. Argazkia: 'Bergarako atletismoaren historia' liburua.

Barkatuko didazu, baina, arrasatear bat jarri duzue zerrendan lehenengoa...

[Barre]. Bai, halaxe da, Endika Donnayk oso marka ona egin zuen Valentzian. Tira, Bergarara ezkonduta dago, familia ere bertan izan du, bertan entrenatzen da... Berak dio arrasatearra dela, baina onartu dugu herrian [Barre]. Egia da zerrenda horretako asko ez direla Bergaran jaiotakoak, eta bai Bergarara bizi izatera etorri direnak. Esaterako, zerrenda horretako asko antzuolarrak dira.

Hiru hamarkada maratoiak egiten. Zer aldatu da?

Gauza asko aldatu dira. 1978an Donostiako maratoiko lehen ediziora joan ginen distantzia hori egitea zer zen jakin gabe, guretako dena zen berria. Portzierto, lesionatu egin nintzen lehenengo maratoi hartan, auskalo zer nolako zapatilak eraman nituen... Gaur egun jendea entrenatzailearekin dabil, material egokia dute, zelan entrenatu behar den dakite, dena dago askoz ere neurtuago eta informazio asko dago. Baina, lehen domekero 15 lagun inguru elkartzen ginen Agorrosinen, elkarrekin entrenatzeko. Altos Hornosera batera joaten ginen, eta gero bakoitzak bere erritmoan egiten zuen korrikaldia, eta amaieran zerbait hartzera joaten ginen denak. Askotan Oñatiko Zahor lantegiraino joan-etorria egiten genuen, hor 30 kilometro daude. Ondokoekin berba eginda ikasten genituen gauzak. Gaur egun bakoitza bere kasa ibiltzen da, jendea bakarrik dabil korrika. Gogoan dut Behobia-Donostia baino hiru aste lehenago Behobia txikia egiten genuela, Plaentxiraino joaten ginen korrika, eta 50 laguneko taldea osatzen genuen.

Hasi zinenean, nor zenuen erreferente?

Bixente Pagaldai zen nire erreferentea. 1985ean 2.29.37ko marka egin zuen Donostian. Oso marka ona zen garai hartan.

Zerrendan New Yorkera joan zinetenekoa ere azaltzen da...

Bai, hiru lagun joan ginen 2000. urtean, Julen Narbaiza, Miguel Angel Larrañaga eta hirurok. Ez da marka egiteko maratoi egokiena, baina maratoien gunea da, meca deritzona. Jendetza egoten da animatzen, eta auzo batetik bestera badirudi lurraldez aldatu duzula. Txinatarren auzotik pasatzen zara, judutarrena gero, Bronx zeharkatzen duzu, zubi mordoa... Esan moduan, ez da marka egiteko maratoia, aldapa askoko ibilbidea duelako, baina han gutxienekoa da, jendeak ez dio horri garrantziarik ematen. Oso esperientzia ederra izan zen.

Zerrendan emakume gutxi azaltzen direla nabarmendu duzu.

Bai, eta maratoia probatzera animatu nahiko nituzke. Badakit distantzia gogorra dela, baina gaur egun geroago eta emakumezko gehiago dabil korrika eta probatzera animatu nahi ditut, ondo entrenatuta. Egia da gure sasoian emakumezkoak ez zirela elkarrekin entrenatzen ginen gizon kuadrillara gerturatzen, baina hori ere badabil aldatzen. Ea zerrenda horretara emakumezkoak ere batzen joaten garen.

Zenbat istorio egongo diren maratoi horietako bakoitzaren atzean...

Liburu baterako emango luke, seguruenik. 

Inoiz ez da berandu. Ez, akaso, guztiekin, baina hamar istorio onenak aukeratuta...

[Barre] Proposamen moduan hartzen dut, nork daki, lan polita izango litzateke, argazki batzuekin lagunduta... Halakoetan kontua izaten da behin konpromiso hori hartuta, ez dagoela atzera egiterik! 

Oharra: 'E' jartzen duen denboratan esan nahi da denbora estimatua dela.