Udalatxeko tontorrean dagoen mapa, berriz, Besaide mendi elkarteko kideek jarri zuten, Elorriokoekin berba egin ostean. Mapa horrek joan den astean bete zituen 44 urte, 1967ko urriaren 12an jarri zuten, Pilarika egunean –gaur egun ospatzen ez den Udalatx egunean, alegia.
Udalatx-zaleek eskatuta
Aurreratu moduan, 1971. urtean igo zituzten gurutzeak Udalatxera: "Orduan Besaide mendi elkarteko presidente nintzen, eta Udalatx-zaleen proposamena jaso genuen mendi elkartean, izan ere, gurutze horiek igo ahal izateko eskaera formala egin behar zitzaion orduko Gobernadore Zibilari. Udalatx zen inguruan gurutzerik ez zuen tontor bakarrenetakoa, eta Besaidekook ez geunden ados Udalatxen gurutzeak jarri behar izate horrekin, baina onartu egin genuen, eta igotzen lagundu. Egia esan, jende asko batu zen lan hori egin ahal izateko, gurutze handia oso pisutsua zelako".
Portaloitik ikus zedin
Arrasatearron artean edatuta dagoen ustea da Udalatxen mapa Elorrioren lurretan dagoela, eta horregatik jarri zela gurutze handia beherago, Arrasateko lurretan: "Baina hori uste okerra da, mapa jartzeko Elorriokoei baimena eskatu genien, baina mugan jarri genuelako; hala, Udalatxeko tontorra Arrasate ere bada". Gurutze handiaren kokalekua aukeratzerako orduan, berriz, arrazoia sinplea da: "Gurutze hori tontorrean jarriz gero Portaloitik ez zelako ikusten. Horregatik aukeratu zen gaur egun dagoen tokia, Arrasatetik ikusi ahal izateko".
Hala, Udalatx-zaleek gurutze txikia Angel Baltzategi Erregetxo-ren omenez jarri zuten, eta gurutze handia, berriz, hildako mendizaleen omenez. Hala, gurutzeak jarri osteko lehen urteurrenean sekulako jendetza batu zen Udalatxen. 25 urtez ospatu zuten egun hori, ohitura galdu zen arte.
14:00etan Alecopetik irtenda
Udalatxeko gurutzeak jartzeko 1971ko urriko egun batez 14:00etan irten ziren Alecopetik, eta gurutze handiko oinarri luzea motokarroan igo zuten Udalara: "Handik gora, berriz, 40-50 laguneko talde batek igo zuen gurutzea. Hamar laguneko taldeak osatu zituzten, eta 40 metroko tirakada egin ostean erreleboa hartzen zuen hurrengo taldeak, goraino igo arte. Bada, 17:30erako zutik zen gurutze handia".
Argazkiak: euskalherria.org / guregipuzkoa.net